شرکت ملی صنایع مس ایران با در اختیار داشتن ۱۰ پروژه از ۵۱ طرح توسعه‌ای فعال در جهان، جایگاه نخست دنیا را از نظر سطح اطمینان سرمایه‌گذاری (Committed) و ظرفیت پروژه‌های قطعی توسعه مس به خود اختصاص داد.

بر اساس آخرین گزارش گروه مطالعات بین‌المللی مس (ICSG)، تولید مس تصفیه‌شده جهانی در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۴.۵ درصدی همراه بوده و به ۷ میلیون و ۲۹۰ هزار تن رسیده است. این در حالی است که تولید معادن مس جهان با کاهش جزئی ۰.۲ درصدی مواجه شد و قیمت این فلز سرخ در بازارهای جهانی از مرز ۱۳.۵ هزار دلار در تن گذشت.

تحولات چند سال اخیر نشان می‌دهد بازار جهانی مواد معدنی در حال ورود به مرحله‌ای جدید است؛ مرحله‌ای که در آن فلزات استراتژیک و حیاتی، نقشی فراتر از مواد اولیه صنعتی ایفا می‌کنند و به یکی از ارکان امنیت اقتصادی، صنعتی و ژئوپلیتیکی کشورها تبدیل شده‌اند.

بازار جهانی مس در معاملات اخیر تحت‌تأثیر دو نیروی متضاد قرار گرفت؛ از یک سو تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه منجر به خروج سرمایه و فروش گسترده در بازارهای فلزات شد و از سوی دیگر، وقوع طوفان‌های سهمگین در شیلی، به‌عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده مس جهان، موجب شد تا ریسک‌های عرضه همچنان در کانون توجه تحلیل‌گران باقی بماند و از افت شدیدتر قیمت‌ها جلوگیری کند.

فاطمی عقدا، رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، اکتشاف عمیق را اولویت نخست برنامه‌های معدنی کشور خواند و بر لزوم مشارکت فنی بخش خصوصی تحت نظارت و مدیریت دولت برای شناسایی ذخایر جدید تأکید کرد.

جنگ‌ها و تحریم‌ها به‌ویژه در دوران اخیر، به‌طور جدی بر صنایع کلیدی کشورها تأثیر می‌گذارند. در ایران، صنعت پتروشیمی و فولاد به عنوان دو رکن اصلی اقتصادی، آسیب‌های قابل توجهی را متحمل شده‌اند.

خانه معدن ایران با ارسال نامه‌ای رسمی به وزارت صنعت، معدن و تجارت، نسبت به تبعات گسترده توقف و تعلیق فعالیت‌های اکتشافی در کشور هشدار داد و خواستار ورود فوری «ستاد تسهیل و رفع موانع تولید» برای جلوگیری از رکود، کاهش سرمایه‌گذاری و اختلال در تأمین مواد اولیه صنایع معدنی شد.

هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ابزارهای صنعت معدن است؛ فناوری‌ای که از کنترل ماشین‌آلات خودران و افزایش ایمنی معادن گرفته تا کاهش مصرف انرژی و مدیریت پیامدهای زیست‌محیطی، نقش پررنگی در تغییر شیوه استخراج منابع طبیعی ایفا می‌کند. صنعت معدن شاید در زندگی روزمره کمتر مورد توجه قرار گیرد، اما تمامی کالاهای فیزیکی که انسان از آنها استفاده می‌کند، به منابع طبیعی وابسته‌اند که از دل زمین استخراج می‌شوند. اکنون هوش مصنوعی به‌طور گسترده وارد این صنعت شده تا بهره‌وری، ایمنی و پایداری فعالیت‌های معدنی را افزایش دهد.

معادن کوچک و متوسط، به‌عنوان موتور اقتصادی مناطق کمتر توسعه‌یافته، زیر فشار موانع ساختاری و رشد هزینه‌ها با افت فعالیت مواجه شده‌اند. فعالان معدنی، کمبود «سوخت» و «مواد منفجره» را گلوگاه‌های اصلی تولید می‌دانند و هشدار می‌دهند محدودیت‌های صادراتی و فرسودگی تجهیزات، خطر تعطیلی معادن را تشدید کرده‌ است.

با وجود فعالیت برخی کشورها و شرکت‌ها در زمینه گره های پلی متالیک از دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، فعالیت‌ها محدود به اکتشاف مانده است، زیرا ISA یا سازمان بین المللی بستر دریا، هنوز «کد استخراج» را تصویب نکرده است. کار روی این کد از سال ۲۰۱۴ آغاز شده است.