تغییر استراتژی در زنجیره تأمین آلومینیوم؛ سوهار، کلید عبور از گلوگاه‌های لجستیکی

داده‌های جدید از بازارهای کالایی نشان می‌دهد زنجیره تأمین آلومینیوم در خاورمیانه با عبور از چالش‌های پیشین، در مسیر احیای جریان مواد اولیه قرار گرفته است. با این حال، تحلیل‌های دقیق لجستیکی بیانگر یک تغییر استراتژیک در مسیرهای ورود محموله‌هاست؛ به‌طوری که بندر «سوهار» در عمان، به عنوان بازیگر کلیدی در مدیریت ریسک و تأمین پایدار آلومینا برای واحدهای ذوب منطقه، نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.

به گزارش روابط عمومی شرکت صدر معادن ایرانیان، بررسی‌های اخیر مؤسسه DBX Commodities نشان می‌دهد که واردات دریایی آلومینا به مقاصد هدف در خلیج‌فارس طی ماه سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۶۰۶ هزار تن رسیده است. این رقم، جهشی ۸۵ درصدی را نسبت به آمار ماه آگوست نشان می‌دهد که گواهی بر بازگشت جریان‌های تأمین مواد اولیه به سطح قابل‌قبول است.

ظهور سوهار به عنوان هاب جدید لجستیکی

تحلیل دقیق‌ترِ داده‌های تخلیه بار، نشان‌دهنده یک تغییر الگوی معنادار در زنجیره تأمین است. در حالی که بندر سوهار در عمان (خارج از محدوده تنگه هرمز) پذیرای حدود ۳۴۱ هزار تن آلومینا بوده (رشد ۱۳۰ درصدی نسبت به ماه قبل)، مجموع بنادر اختصاصی واحدهای ذوب در بحرین، امارات و قطر حدود ۲۵۰ هزار تن محموله را ثبت کرده‌اند. نکته حائز اهمیت این است که حجم دریافتی بنادر داخلی خلیج‌فارس همچنان حدود ۴۷ درصد کمتر از میانگین پیش از جنگ (دوره ژانویه-فوریه) باقی مانده است.

این آمار بیانگر آن است که تولیدکنندگان برای حفظ تداوم تولید، به سمت راهکارهای جایگزین لجستیکی حرکت کرده‌اند؛ راهکاری که سوهار را به لنگرگاه اصلی تأمین آلومینا تبدیل کرده است.

زنجیره تأمین آلومینیوم خاورمیانه در حال حاضر بر دو محور «تداوم عملیاتی» و «انعطاف‌پذیری استراتژیک» استوار است. با این حال، کارشناسان نسبت به پایداری این مسیر جایگزین هشدار می‌دهند؛ چرا که با مطرح شدن طرح «منطقه تحریمی» در گستره دریای عمان، ریسک‌های ژئوپلیتیک می‌تواند بر این مسیر لجستیکی نیز سایه بیفکند.

از منظر تحلیل داده‌محور، اتکا به رصد مستقیم شناورها و پایش حرارت کوره‌های واحدهای ذوب، به جای اکتفا به گزارش‌های رسمی شرکت‌ها، اکنون به استانداردی برای درک واقعیت‌های بازار تبدیل شده است. این رویکرد نشان می‌دهد که شرکت‌های تولیدکننده، بدون نیاز به افشای اطلاعات عمومی، در حال تطبیق خود با شرایط پیچیده منطقه‌ای برای حفظ سطح تولید هستند. گزارش ماه سپتامبر DBX، علاوه بر تحلیل عملکرد چهار واحد ذوب کلیدی، نخستین محموله مستقیم بوکسیت به «الطویله» پس از بروز اختلالات را نیز ثبت کرده که خود نشانه‌ای از احیای زیرساخت‌های تأمین در این منطقه است.