داده‌های مربوط به تجارت کالایی چین نشان می‌دهد ساختار تقاضای این کشور در حال تغییر است؛ به‌گونه‌ای که واردات فلزات صنعتی افزایش قابل توجهی یافته، در حالی که واردات نفت کاهش پیدا کرده و زغال‌سنگ همچنان سهم بالایی در نظام انرژی چین دارد.
به گزارش روابط عمومی شرکت صدر معادن ایرانیان، بر اساس داده‌های شرکت اطلاعات کالایی Kpler که رویترز بررسی کرده است، واردات چین از موادی مانند بوکسیت، نیکل، کروم، لیتیوم و منگنز در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، دست‌کم ۱۰ درصد افزایش یافته است.
در همین مدت، مجموع واردات فلزات پایه و فلزات فرعی چین با رشد ۱۱ درصدی نسبت به سال گذشته به ۲۵۰ میلیون تن رسیده که بالاترین سطح ثبت‌شده برای این بازه زمانی است.
در مقابل، واردات مس تصفیه‌شده حدود ۱۱ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که عمدتاً به افزایش تولید داخلی این فلز نسبت داده می‌شود.
واردات سنگ‌آهن و سایر مواد آهنی چین نیز در هشت ماه نخست سال جاری با رشد ۵ درصدی نسبت به سال گذشته به ۸۷۰ میلیون تن رسیده و رکورد جدیدی ثبت کرده است.
این افزایش در شرایطی رخ داده که بخش مسکن چین همچنان با ضعف و رکود مواجه است. با این حال، کارخانه‌ها، شبکه‌های انتقال برق، زیرساخت‌های حمل‌ونقل، پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و صنایع صادرات‌محور همچنان به حجم بالایی از فولاد نیاز دارند.
بر این اساس، بخش مهمی از تقاضای چین برای فلزات در حال فاصله گرفتن از ساخت‌وساز مسکونی و حرکت به سمت تولید صنعتی، زیرساخت‌ها، خودروهای برقی، باتری‌ها و تجهیزات برقی است.
چین اکنون بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان در حوزه‌هایی مانند خودروهای برقی، باتری، پنل‌های خورشیدی، تجهیزات برق و طیف گسترده‌ای از ماشین‌آلات صنعتی است؛ صنایعی که مصرف بالایی از مس، آلومینیوم، نیکل و سایر فلزات دارند. (Reuters)
در سوی دیگر، واردات نفت خام و فرآورده‌های نفتی چین در سال جاری کاهش یافته است.
واردات نفت خام و میعانات در فاصله ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۷ درصد کاهش داشته و واردات فرآورده‌های نفتی نیز ۱۸ درصد پایین آمده است.
رویترز بخشی از این کاهش را به اختلال در جریان نفت خاورمیانه پس از درگیری با ایران و همچنین روند برقی‌شدن ناوگان خودروها و کامیون‌ها در چین مرتبط می‌داند؛ روندی که می‌تواند در بلندمدت تقاضای چین برای سوخت‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل را کاهش دهد. (Reuters)
واردات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG)، گاز مایع نفتی (LPG)، پروپان و بوتان نیز در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل کاهش یافته است.
مجموع واردات LNG، LPG و سایر گازهای عمده چین در این دوره حدود ۶۴ میلیون تن بوده است؛ در حالی که میانگین واردات این محصولات در مدت مشابه سه سال گذشته حدود ۷۲.۳ میلیون تن بوده است.
نوسانات قیمت و اختلال در عرضه می‌تواند توسعه زیرساخت‌های مرتبط با گاز را در بخش‌هایی از اقتصاد چین کند کند؛ به‌ویژه در مواردی که گزینه‌های برقی جایگزین سوخت‌های گازی وجود داشته باشد. (Reuters)
با وجود رشد انرژی‌های تجدیدپذیر، زغال‌سنگ همچنان جایگاه مهمی در سیستم انرژی چین دارد.
واردات زغال‌سنگ حرارتی در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳ درصد کاهش یافته، در حالی که واردات کک نفتی بیش از ۴۲ درصد افت داشته است.
با این حال، بیش از نیمی از برق چین همچنان با استفاده از زغال‌سنگ تولید می‌شود. بنابراین کاهش نسبی واردات زغال‌سنگ به معنای کنار گذاشته شدن سریع این سوخت از نظام انرژی چین نیست.
رشد خودروهای برقی، کارخانه‌های باتری، مراکز داده، صنایع صادراتی و شبکه‌های برق نیز به حجم عظیمی از انرژی نیاز دارد و در کنار رشد انرژی‌های تجدیدپذیر، سوخت‌های متعارف همچنان بخشی از این نیاز را تأمین می‌کنند. (Reuters)
واردات محصولات کشاورزی، کود و محصولات جنگلی چین نیز در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۷ درصدی نسبت به سال گذشته به بیش از ۱۴۹ میلیون تن رسید.
واردات سویا با افزایش ۵ درصدی به نزدیک ۷۶ میلیون تن رسید که یکی از بالاترین سطوح چند سال اخیر است. واردات کود پتاسه نیز تقریباً ۵۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال، مجموع واردات عمده محصولات کشاورزی همچنان پایین‌تر از رکورد ۱۶۸ میلیون تنی ثبت‌شده در مدت مشابه سال ۲۰۲۴ قرار دارد؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده افزایش خودکفایی نسبی بخش کشاورزی چین در بسیاری از محصولات، به‌جز سویا، باشد. (Reuters)
مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد الگوی تقاضای کالایی چین در حال تغییر است. در دو دهه گذشته، رشد تقاضای چین برای مواد اولیه عمدتاً با شهرنشینی، ساخت‌وساز و افزایش مصرف داخلی ارتباط داشت؛ اما اکنون بخش بیشتری از این تقاضا به تولید صنعتی، شبکه‌های برق، باتری‌ها، خودروهای برقی و تجهیزات الکتریکی مرتبط شده است.
به این ترتیب، افزایش واردات فلزات در کنار کاهش واردات نفت را می‌توان یکی از نشانه‌های تغییر ساختار اقتصاد چین دانست.
با این حال، این تغییر به معنای عبور کامل چین از سوخت‌های فسیلی نیست. کاهش واردات نفت در کنار تداوم وابستگی به زغال‌سنگ نشان می‌دهد گذار انرژی چین همزمان با توسعه ظرفیت‌های جدید، همچنان بر زیرساخت‌ها و منابع انرژی سنتی نیز متکی است.
بر اساس تحلیل رویترز، اقتصاد چین در حال شکل‌گیری به‌عنوان اقتصادی صنعتی‌تر و برقی‌تر است که در آن فلزات نقش فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند، نفت در حال از دست دادن بخشی از جایگاه خود است و زغال‌سنگ همچنان حضوری پررنگ دارد. (Reuters)
منبع: رویترز، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶؛ گزارش/یادداشت تحلیلی گَوین مگوایر. متن اصلی رویترز